ملا شرافالدین مخلص
د حاجي ملا شرافالدین مخلص، د هرات د پخواني ښاروال ژوندلیک
نوم، نسب او کورنۍ
الحاج ملا شرافالدین مخلص د ملا شیرعلي زوی او د ملا محمود لمسی دی. نوموړی په یوه دینداره، باایمانه، اصیله او پېژندل شوې کورنۍ کې لوی شوی دی؛ هغه کورنۍ چې په دیندارۍ، تقوا، علم او خدمت کې شهرت لري او یو شمېر غړو یې په دیني، ټولنیزو او جهادي برخو کې فعالیتونه ترسره کړي دي.
نوموړی د شهید سعید ملا نظامالدین نعماني، چې د اسلامي امارت په پخوانۍ دوره کې د بلخ ولایت د امنیه قوماندان په توګه دنده ترسره کړې وه، ورور دی. شهید سعید ملا نظامالدین نعماني د هغه وخت له مشهورو جهادي څېرو څخه شمېرل کېده او د جهادي فعالیتونو ترڅنګ یې تل هڅه کوله چې د نظام او د افغانستان د خلکو د خدمت په برخه کې خپله دنده ترسره کړي.
په هغه دوره کې شهید سعید ملا عبدالروؤف مخلص، چې د نوموړي له نږدې خپلوانو او خوریي څخه و، د مزارشریف ښار د جنایي آمر په توګه دنده ترسره کوله او الحاج ملا شرافالدین مخلص هم د بلخ ولایت مرکز، مزارشریف ښار، د پاسپورټ د مسؤل په توګه وټاکل شو او په دې مسؤلیت کې یې په ژمنتیا، امانتدارۍ او د مسؤلیت په احساس خپله دنده ترسره کړه.
شهید سعید ملا نظامالدین نعماني د خپلو جهادي فعالیتونو پر مهال، د سمنګان ولایت د درهصوف ولسوالۍ په سیمه کې شهید او له الله تعالی سره یوځای شو. د نوموړي له شهادت وروسته، د جهادي فعالیتونو د رهبرۍ او دوام مسؤلیت د شهید سعید ملا عبدالروؤف مخلص تر قیادت او رهبرۍ لاندې دوام وموند.
شهید سعید ملا عبدالروؤف مخلص هم له اغېزناکو او پېژندل شویو جهادي څېرو څخه شمېرل کېده او د لوېدیځ زون د ولایتونو د کمیسیون مسؤلیت، چې هرات، فراه او نیمروز ولایتونه یې په کې شامل وو، پر غاړه درلود. نوموړي د خپلو مسؤلیتونو په دوره کې په بېلابېلو برخو کې فعالیتونه ترسره کړي وو او الحاج ملا شرافالدین مخلص یې هم تر څنګ و. د شهید سعید ملا عبدالروؤف مخلص د ژوند په دوران کې، هر کله چې نوموړی د خپلو مسؤلیتونو د ترسره کولو لپاره سفر ته تلو، د معاذ اړوند ټولې چارې او مسؤلیتونه به یې الحاج ملا شرافالدین مخلص ته سپارل، چې نوموړي به ټول مسؤلیتونه په ښه توګه پر مخ وړل او له تجربو او فعالیتونو څخه یې ګټه اخیستل کېده. په دې موده کې نوموړی دوه ځله د فاسد رژیم د ځواکونو له خوا ټپي شوی دی.
شهید سعید ملا عبدالروؤف مخلص د مسؤلیتونو د ترسره کولو او د خلکو او اسلامي نظام د خدمت په برخه کې ډېرې هڅې کړې دي، چې په پای کې په ۱۴۰۰ لمریز کال کې، د فراه رود ولسوالۍ له فتحې وروسته، د فراه ښار په سیمه کې د امریکایي اشغالګرو ځواکونو له خوا شهید او له الله تعالی سره یوځای شو. د نوموړي له شهادت وروسته، الحاج ملا شرافالدین مخلص د معاذ اړوند چارو مسؤلیت او قیادت په بشپړه توګه پر غاړه واخیست او تر اوسه پورې یې دغه مسؤلیت په منظم او دوامدار ډول پر مخ وړی دی. دغه معاذ د هېواد د جهادونو په بېلابېلو پړاوونو کې د مشهورو شخصیتونو او سترو شهیدانو په وړاندې کولو سره د افغانستان په معاصرو ټولنیزو او سیاسي تحولاتو کې د پام وړ ونډه لرلې او د دوی نومونه د دیندارو، سرښندونکو او خدمتګارو کورنیو په منځ کې ثبت شوي دي.
زېږون او د ماشومتوب دوره
الحاج ملا شرافالدین مخلص د ۱۳۵۵ لمریز کال د جوزا میاشتې په ۱۲مه نېټه نړۍ ته سترګې وغړولې. د نوموړي د ماشومتوب او ځوانۍ دوره په داسې چاپېریال کې تېره شوې چې له ایمان، دیندارۍ، ساده ژوند او اسلامي ارزښتونو څخه برخمن و. کورني تربیت او دیني چاپېریال د نوموړي د اخلاقي او ټولنیز شخصیت په جوړښت کې مهم رول درلود او له هماغو لومړیو کلونو څخه د دیني علومو د زده کړې، د اسلامي ارزښتونو د رعایت او د دین او ټولنې د خدمت لپاره د نوموړي لېوالتیا څرګنده وه.
دیني او علمي زده کړې
الحاج ملا شرافالدین مخلص خپلې لومړنۍ زده کړې او دیني علوم په دیني مدرسو کې پیل کړل او د زده کړو د بېلابېلو پړاوونو له بشپړولو وروسته یې د دیني علومو بشپړ کورس، چې د عالمیه دورې په نوم یادېږي، په بریالیتوب سره پای ته ورساوه.
نوموړي د خپلو زده کړو په ترڅ کې بېلابېل اسلامي علوم، لکه قرآن کریم، حدیث شریف، فقه، اصول فقه، تفسیر، عقاید، صرف، نحو، منطق، بلاغت او نور مروج حوزوي علوم زده کړل او د استادانو او دیني عالمانو له علمي او اخلاقي لارښوونو څخه یې ډېره ګټه ترلاسه کړه.
استادان او علمي شخصیتونه
الحاج ملا شرافالدین مخلص د خپلو زده کړو په دوره کې د یو شمېر دیني عالمانو او د اسلامي علومو د استادانو له علمي لارښوونو څخه برخمن شوی، چې له جملې څخه یې د لاندې شخصیتونو نومونه اخیستل کېدای شي:
۱. مولوي محمدبشر؛
۲. مولوي شهباز؛
۳. مولوي آخندزاده عبدالرشید، د بادغیس ولایت د سنګآتش ولسوالۍ د لودینانو کلي اوسېدونکی؛
۴. حاجي مولوي غلاممحبوب کروخي.
نوموړي د دیني علومو د زده کړې ترڅنګ، د خپلو استادانو له اخلاقو، تقوا، اخلاص، د تدریس له طریقې، د دعوت له تګلارې، علمي سلوک او ټولنیزو تجربو څخه هم ډېره ګټه اخیستې ده. دغو زده کړو د نوموړي د علمي، اخلاقي او عملي شخصیت په جوړښت کې مهم رول لوبولی دی.
کاري سابقه او مسؤلیتونه
الحاج ملا شرافالدین مخلص د افغانستان د طالبانو د تحریک د فعالیتونو له لومړیو کلونو څخه د خپل ورور، شهید سعید ملا نظامالدین نعماني، ترڅنګ په بېلابېلو تشکیلاتي او جهادي برخو کې فعالیت کړی دی.
د خپل ورور له شهادت وروسته، د نوموړي فعالیتونه د شهید سعید ملا عبدالروؤف مخلص ترڅنګ دوام وموند او د هغه د مسؤلیت په دوره کې یې هم په سپارل شویو چارو او اړوندو فعالیتونو کې فعاله ونډه او حضور درلود. د شهید ملا عبدالروؤف مخلص له شهادت وروسته، الحاج ملا شرافالدین مخلص هم خپلو فعالیتونو او مسؤلیتونو ته دوام ورکړ.
نوموړي په بېلابېلو دورو کې د کابل ولایت او وروسته د بلخ ولایت مرکز، مزارشریف ښار، کې تشکیلاتي او اداري مسؤلیتونه ترسره کړي دي. له جملې څخه یې د مزارشریف ښار د پاسپورټ د مسؤل په توګه دنده ترسره کړې او په دې دنده کې یې په ژمنتیا، امانتدارۍ او د مسؤلیت په احساس خپله دنده ترسره کړې ده.
د اسلامي امارت له سقوط او په افغانستان کې له ورپسې سیاسي او نظامي تحولاتو وروسته، د نوموړي فعالیتونه په بېلابېلو برخو کې دوام وموند او په هرات او بادغیس ولایتونو کې یې هم د نورو کسانو ترڅنګ د جهادي او نظامي فعالیتونو اړوند مسؤلیتونه ترسره کړل.
په ۱۳۹۵ لمریز کال کې د اسلامي امارت د مسؤلینو له خوا د درېیو کلونو لپاره د هرات ولایت د کشک کهنه ولسوالۍ د نظامي ولسوال په توګه وټاکل شو. له هغې وروسته یې د یوه کال لپاره د کشک کهنه ولسوالۍ د ملکي ولسوال په توګه دنده ترسره کړه.
وروسته یې د رباطسنګي ولسوالۍ د کمیسیون مسؤلیت د یوه کال لپاره پر غاړه واخیست. همدارنګه، په هغو وختونو کې چې شهید ملا عبدالروؤف مخلص د خپلو مسؤلیتونو د ترسره کولو لپاره سفر کاوه، الحاج ملا شرافالدین مخلص به د چارو د سرپرستۍ مسؤلیت پر غاړه اخیست.
له دې وروسته نوموړی یو ځل بیا د کشک کهنه ولسوالۍ د نظامي ولسوال په توګه وټاکل شو او په دې دوره کې یې د کشک کهنه ولسوالۍ د نیولو او د کنټرول د تأمین په اړوندو عملیاتو او وروسته د هرات ولایت د نورو ولسوالیو په اړوندو عملیاتو کې فعاله ونډه او رول درلود.
دغه فعالیتونه د وروستیو سیاسي او نظامي تحولاتو او د افغانستان د اسلامي امارت تر بیا واکمنېدو پورې دوام وموند.
د اسلامي امارت له بیا واکمنېدو وروسته ملکي او اداري مسؤلیتونه
د ۱۴۰۰ لمریز کال له تحولاتو او د افغانستان د اسلامي امارت له بیا واکمنېدو وروسته، الحاج ملا شرافالدین مخلص د اړوندو مسؤلینو له خوا د هرات ولایت د لومړي ښاروال په توګه وټاکل شو او د هرات ښاروالۍ د چارو د مدیریت مسؤلیت یې پر غاړه واخیست.
د هرات ښاروالۍ د نوموړي د مسؤلیت په دوره کې د ښاري چارو، پراختیا، عامه خدمتونو او زیربناوو په بېلابېلو برخو کې فعالیتونه ترسره شول او یو شمېر عامالمنفعه پروژې پرانیستل، تطبیق او ګټې اخیستنې ته وسپارل شوې.
له هغې وروسته نوموړی د هرات ولایت د کهسان ولسوالۍ د ولسوال په توګه وټاکل شو او وروسته یې د هرات ولایت د شینډنډ ولسوالۍ د ولسوال مسؤلیت پر غاړه واخیست.
وروسته د هرات ولایت د زندانونو د رئیس په توګه وټاکل شو او په دې مسؤلیت کې یې هم د سپارل شویو چارو د ترسره کولو او اړوندې برخې د مدیریت په برخه کې فعالیت وکړ.
نوموړي په ټولو دغو مسؤلیتونو کې هڅه کړې ده چې خپلې دندې د اداري اصولو، امانتدارۍ، نظم، مشورې، مسؤلیتپذیرۍ او د عامه ګټو ته په پاملرنې سره ترسره کړي.
ټولنیز، دعوتي او علمي فعالیتونه
د الحاج ملا شرافالدین مخلص ټولنیز، دعوتي او علمي فعالیتونه تل د نوموړي له اداري او ټولنیزو مسؤلیتونو ترڅنګ دوام لري.
په دې برخه کې د نوموړي له فعالیتونو څخه د خلکو ترمنځ د یووالي او همغږۍ د پیاوړتیا هڅې، د ټولنیزو ستونزو ته رسېدنه، له علماوو او قومي مخورو سره همکاري، د دیني او فرهنګي پروګرامونو ملاتړ، ځوانان د علم زده کړې او اسلامي اخلاقو رعایت ته هڅول، د سیمهییزو شخړو په حل کې همکاري او د خلکو او ادارو ترمنځ د همغږۍ رامنځته کول یادولی شو.
نوموړي په ټولنیزو اړیکو کې تل د تفاهم، یووالي، همکارۍ او د ستونزو د سولهییز حل پر اهمیت ټینګار کړی او هڅه یې کړې ده چې د خلکو او اداري مسؤلینو ترمنځ لا زیاته همغږي او همکاري رامنځته شي.
آثار، لیکنې او فرهنګي فعالیتونه
الحاج ملا شرافالدین مخلص د افغانستان د بېلابېلو جهادونو د دورو د تاریخي پېښو د ثبت او د شخصیتونو او شهیدانو د خاطرو د ساتنې لپاره ځانګړې لېوالتیا لري. د نوموړي په نوښت او لارښوونه د «معاذ» د شهیدانو په اړه د یوه کتاب د تدوین او لیکلو بهیر پیل شوی دی. په دغه اثر کې هڅه کېږي چې د اړوندو شهیدانو ژوندلیکونه، مشخصات، خاطرې، فعالیتونه، مبارزې، ایثار او سرښندنې راټولې او ثبت شي.
د دې اقدام موخه د راتلونکو نسلونو لپاره د تاریخي خاطرو او پېښو د یوې برخې ساتنه او د نوموړو شخصیتونو او د هغې دورې د پېښو د لا ښه پېژندنې لپاره زمینه برابرول دي.
سفرونه او مهمې تجربې
الحاج ملا شرافالدین مخلص د حج د فریضې د ادا کولو په موخه د وحې ځمکې، سعودي عربستان، ته سفر کړی او د حج مناسک یې ادا کړي دي.
همدارنګه، د خپلو رسمي مسؤلیتونو په چوکاټ کې، د بندیانو د لېږد او اړوندو مأموریتونو د ترسره کولو په موخه دوه ځله د ایران اسلامي جمهوریت ته رسمي سفرونه کړي او سپارل شوي مأموریتونه یې ترسره کړي دي.
دغو سفرونو او مأموریتونو، د شخصي او دیني تجربو ترڅنګ، د نوموړي لپاره په اداري او رسمي برخو کې د لا ډېرو تجربو د ترلاسه کولو زمینه هم برابره کړې ده.
اخلاقي او شخصي ځانګړنې
الحاج ملا شرافالدین مخلص د اخلاص، تقوا، ښو اخلاقو، تواضع، زغم، صبر، مېړانې، عدالت، امانتدارۍ، رښتینولۍ، خلکو پالنې، ساده ژوند، نظم، تدبیر، لرلید، مسؤلیتپذیرۍ، خدمتګارۍ او له خلکو سره د خواخوږۍ په څېر ځانګړنو پېژندل کېږي.
همدارنګه له علماوو او مشرانو سره درناوی، له همکارانو سره ښه چلند، له خلکو سره مناسب برخورد او د ټولنیزو ستونزو ته پاملرنه هغه ځانګړنې دي چې د نوموړي په ټولنیزو او اداري اړیکو کې ورته پاملرنه شوې ده.
نوموړي تل هڅه کړې ده چې خپل مسؤلیتونه د امانت، عدالت، مشورې، نظم او د عامه ګټو د رعایت پر بنسټ ترسره کړي او له خلکو او همکارانو سره په متواضعانه او مسؤلانه توګه چلند وکړي.
خدمتونه او لاسته راوړنې
الحاج ملا شرافالدین مخلص د خپلو کلونو د فعالیت او خدمت په ترڅ کې په جهادي، نظامي، اداري او ملکي برخو کې بېلابېل مسؤلیتونه ترسره کړي او په هر یوه کې یې ارزښتناکې تجربې ترلاسه کړې دي.
د هرات ښاروالۍ د مسؤلیت د ترسره کولو پر مهال د ښاري خدمتونو، عمراني چارو، زیربناوو او عامالمنفعه برخو کې فعالیتونه ترسره شول او یو شمېر پروژې پرانیستل، تطبیق او ګټې اخیستنې ته وسپارل شوې.
همدارنګه د نظامي، اداري او ملکي مسؤلیتونو په دوره کې یې د نظم د تأمین، د چارو د مدیریت، د خلکو د ستونزو د حل، د ادارې د پیاوړتیا، د عامه خدمتونو د وړاندې کولو او د خلکو او ادارو ترمنځ د همغږۍ په برخو کې فعالیتونه او مسؤلیتونه ترسره کړي دي.
دغې ټولې تجربې د نوموړي د مدیریتي، اداري او ټولنیزې سابقې یوه برخه جوړوي.
د ستاینې لوحې، تقدیرنامې او ویاړونه
الحاج ملا شرافالدین مخلص د کلونو د فعالیتونو او د بېلابېلو مسؤلیتونو د ترسره کولو په پایله کې د مسؤلینو، ادارو، علماوو، مشرانو، ټولنیزو شخصیتونو او بېلابېلو بنسټونو له خوا ستایل شوی او تقدیر شوی دی.
د ستاینې لوحې، تقدیرنامې، د ویاړ اسناد او د نوموړي د فعالیتونو د ستاینې نور موارد د هغو خدمتونو او مسؤلیتونو په اړه د قدردانۍ او درناوي څرګندونه کوي چې نوموړي د خپلو فعالیتونو په کلونو کې ترسره کړي دي.
د دغو تقدیرونو او ویاړونو اړوند اسناد او مدارک، د وړاندې کېدو په صورت کې، د دې ژوندلیک د ضمیمې په توګه درج او ثبت کېدای شي.